html> ek bilgiler
Make your own free website on Tripod.com
ANA BABA EGİTİMİ

ANA BABA EĞİTİMİ

Forward Delete Previous Next Close Anne baba eğitimi, çocuğun anne babanın eğitildiği planlı, sistemli ve birtakım programların verildiği eğitim programlarıdır. Ana-baba eğitim, anne ve babalara çocukların fiziksel, ruhsal,duygusal ve sosyal yönden gelişimlerinin her aşamasında gerekli olan yetenek ve anlayışı kazanmalarına yardımcı olan bir eğitimdir. Ana-baba eğitiminin amacı, çocuklarını yetiştirmede arzu edilen davranışları geliştirmeleri konusunda ailelere rehber olarak, ana-baba çocuk ilişkisinde tutum ve davranışların olumlu yönde değişmesini sağlamaktır. Ayrıca ailelerin çocuk gelişimi ve eğitimi konusunda bilgilendirilmelerini sağlamak, her yaşın gelişim özelliğine göre çocuklarını tanımalarına yardımcı olmak, anne-babayı çocukla sağlıklı iletişim kurmanın önemi konusunda bilgilendirmek, çocukların davranış ve alışkanlıklarını değiştirme yollarını öğretmektir. Ebeveyn eğitiminde ilk basamak, anne babaların artan bilgi ihtiyaçlarını fark etmeleridir. Anne babaların bilgi ihtiyaçları çocuklarının yaş ve gelişim dönemlerine göre değişiklik göstermektedir. Anne babalar çoğunlukla bu bilgi ihtiyaçlarını yakınlarından, arkadaşlarından, kitle iletişim araçlarından, kitap, broşür ve uzman kişilerden elde etmektedirler. Anne babaların eğitim durumu, bu konudaki bilgi ihtiyaçlarını ve kullandıkları bilgi kaynağını da etkilemektedir. İyi bir anne-baba eğitim programı, ebeveynlerin bilgiye ihtiyaç duydukları konuları kapsamalıdır. Bu nedenle ebeveynlerin ihtiyaç duydukları bilgilerin tespit edilmesi, iyi bir ebeveyn eğitimi programı oluşturmak için ve anne babalara çocuklarını yetiştirmeye ilişkin becerileri kazandırmak gereklidir. Bu eğitim programlarının başarılı olabilmesi için ana-babaların ihtiyaçlarına uygun olması gerekmektedir. Anne babaların ihtiyaçlarına uygun olmayan programlar etkili olamazlar ve yalnızca tesadüfen onların ihtiyaçlarını karşılayabilirler. Aynı zamanda programın etkili olabilmesi için ana-babalar da eğitimsel programların kendi amaçlarına ve ihtiyaçlarına uygun olduğunu görebilmelidirler. Farklı durumlar için farklı ana-baba eğitim örüntüleri gerekmektedir. Örneğin, yüksek eğitimli anne babalara yönelik eğitim programlarında basılı malzeme ve analitik türde bir rapora daha fazla yer verilebilir. Ayrıca bu anne babalar anaokulunu ziyaret ve öğretmenlerle konuşma yolunu da hoş karşılayabilirlerken; eğitim düzeyi düşük anne babalar kendileri için hazırlanmış kitap ve broşür gibi malzemeleri okuyup anlamakta bile güçlük çekebilirler. Bu anne babalar gözlem yaparak veya öğretmenlerle kişisel iletişim kurarak daha çok şey öğrenebilirler. Bu amaçla görüşme saatleri veya konferanslar daha etkili olabilir. Anne-baba eğitim toplantıları ev merkezli ve kurum merkezli olmak üzere iki gruba ayrılır. Ev Merkezli Anne Baba Eğitim Programları Ev merkezli anne-baba eğitim programlarının amacı, çocukla ev ortamı içinde ilgilenilmesi ve annenin eğitilmesi yoluyla çocuğun en yakın sosyal çevresinin desteklenmesini kapsar. Ev merkezli çalışmalarla ilgili yapılan çalışmalar sadece anne baba eğitimini amaçlayan programlardan veya çocukları evlerinden soyutlayarak yapılan kurumsal eğitim çalışmalarından çok daha etkili olduğu kanıtlanmıştır .Ev merkezli program ile çocuk gelişiminin birkaç alanını kapsayan ve bu arada çocuğun en yakın çevresini destekleyecek geniş kapsamlı bir destek yaklaşımıdır. Ev Merkezli Eğitim Programlarının Avantajları 1.Bireyselleştirilmiş Öğrenme: Eğitim hedeflerinin gerçekleşmesi kişi ihtiyaçlarına göre hazırlandığı için bireyselleştirilmiş öğrenme avantajlıdır. Verimlilik bakımından ekonomiktir. 2.Öğrenme Doğal Ortamda Gerçekleşir: Birçok şeyi izlemek mümkündür. Öğrenme yaşamın kendisi içinde gerçekleşmektedir. Doğal ortamı ne kadar sağlıyorsak eğitimde başarı o kadar artar. Çocuğun doğal ihtiyaçlarının en iyi karşılandığı yerde eğitmek en idealdir. 3.Ebeveyn Çocuk Etkileşiminin Gözlenmesi Mümkündür: Evde anne çocuk etkileşimini gözlemek daha kolaydır. Ör; hangi disiplin tekniklerini kullanıyor, nasıl davranıyor. 4.Önleme: Anneye öyle bir eğitim veriyorsunuz ki anne bunları diğer çocuklar için de kullanıyor. Olumsuz durumlar olmadan diğer çocuklar için de önlem alınmış ve çıkacak sorunları önceden önlemiş oluyorsunuz. 5.Programa Ebeveynlerin Doğrudan Katılması Mümkündür. Anne doğrudan eğitime katılıyor. Anneye kazandırılan becerileri anne kullanarak eğitimci rolüne giriyor. Çocuğu dolaylı eğitiyoruz. Doğrudan eğitime katılan ebeveynlerdir. 6.Diğer Aile Bireylerinin Eğitime Katılımı: Ataerkil aile yapısında bulunan bizim toplumumuzda bu önemlidir. Çocuktan çocuğa öğrenme daha etkilidir. 7.Ev-kurum Bağlantısı İşbirliği Sağlanabilir: Okulda öğrendiklerini evde pekiştirecektir. 8.Ekonomiktir: a. Verimlilik yönünden ekonomiktir.Verilenlerin davranışa dönüştürülüp dönüştürülmediğini kontrol edebiliriz. b. Bir kişiyi eğiterek birkaç kişiyi eğitmiş oluruz. c. Herzaman eğitimci kullanmak gerekmez. Yarı profesyonel kişiler (önceden eğitilen kişiler) kullanarak ta eğitim verebiliriz. Ev Merkezli Eğitimi Planlamak İçin Eğitimcinin Yapması Gerekenler 1.Çocuğun ve ailelerin ihtiyaçlarını hem de iyi bildikleri ve güçlü oldukları yönleri saptamak. Buna aileyi motive etmek için ihtiyaç vardır. 2.Bu ihtiyaçları karşılamak için bir program geliştirmek 3.Başarılı bir ev ziyareti planlamak ve uygulamak 4.Öğrenilenleri değişik ortamlarda uygulamasını sağlamak 5.değerlendirmeler yapmak ve yeni programlara etkili geçişler sağlamak Ev Ziyaret Etkinlikleri 1.Özel Becerilere yönelik Etkinlikler: Okulöncesi kurumlarda öğrettiğimiz bütün becerilerdir. Kavram gelişimi, eğitimi, özbakım becerileri. Bu etkinliklerin ev ziyaretlerinde planlanması a.Çocuğun en iyi nasıl öğrendiğini belirleme: Çocuk günün hangi saatinde en iyi öğrenebilir. Hangi materyallere ilgisi vardır. En etkili hangi ortamda çalışıyor. Pekiçtireçleri önceden belirlemek gerekiyor. b.İhtiyaçları belirleme: Gelişimsel ölçeklerle çocuğun gelişimini belirleme. -Denver Gelişim Tarama Testi. İnce motor, kaba motor, dil, sosyal ve özbakım alanlarını ölçer. -Ankara Gelişim Envanteri: puanlama sistemiyle değerlendirilen bir gelişim envanteridir -Erken Çocukluk Gelişim Ölçeği -Portage c.Öğreteceklerimizi belirleme:kazandırılacak beceriye, çocuğun hazır olmasına, planladığımız etkinliklerin tüm gelişim alanlarını kapsamasına ve diğer gelişimlerle bağlantılı olmasına dikkat etmeliyiz. d.Belirlenen hedeflere göre hedefleri planlama:Çocuk için güç bir beceriyle öğrenme basamaklarına ayırmalı ve her bir basamak üzerinde çalışmalıyız. e.Yazılı bir plan hazırlama:Etkinlikleri planlıyoruz. Ancak yaratıcı olmamız gerekli. Hazırlanan etkinliklerin çocuk ve anne için eğlendirici olmasına dikkat etmeliyiz. Bir hedef için birkaç değişik yöntem planlamalıyız. Etkinliklerin seçiminde ilk aşamalardaki çocuğun öğrenme şekline dikkat etmeliyiz. Çocuk boyamayı seviyorsa boyamayı kullanmalıyız. 2.Yapılandırılmamış Etkinliklerin Planlanması Yapılandırılmamış etkinliklerle çocuğun öğrenim yaşantısını zenginleştirmemiz lazım. Yapılandırılmamış etkinliklere özel becerilere dönük olarak öğrettiğimiz becerilerin değişik durumlarda denenmesini sağlar. Ör; renkleri öğrendiğinde giysilerle,eşyalarla, oyuncaklarla renkler hakkında konuşabiliriz. Yapılandırılmamış etkinlikler pekiştirilmesi genellenmesi ve değişik durumlarda uygulaması bakımından çok önemlidir. Yapılandırılmamış etkinlikler fırsat eğitimidir. Yani daha önceden planlı değildir, o anda oluşur. Çocuğun birçok beceriyi birleştirmesine bunun günlük yaşantıda kullanılmasını sağlar. Yapılandırılmamış etkinlikler çocukta rol değişimi mümkündür. Çocuk açısından güven duygusu ve liderlik davranışının gelişmesini sağlar. Zengin uyarıcı sağlaması ve doğal ortamda yapıldığından çok önemlidir. Ör; Çamaşırları katlarken renkler hakkında büyük çamaşırlar, küçük çamaşırlar katlanarak doğal ortamda öğreniyor. Evde kaç kişi varsa masaya o kadar tabak koy. Ev ortamında olması çok avantajlı ders gibi değil doğal ortamda yasayarak öğreniyor. 3.Ebeveyn Eğitim Etkinliklerinin planlanması 1.Aileye gerekli teorik bilgilerin verilmesi çocuğun gelişimi, ihtiyaçları, sağlık, hastalık, beslenme, tuvalet eğitimi, disiplin yöntemleri, tüm gelişim alanları., çocukla iletişim . 2.Aileye etkinlik planlamayı öğretmek. Bildiği oyunlardan bir etkinlik planlayabilir. *Kişiler kendileri programa katılıyorsa yani kendi planladığı etkinliği planlaması daha kolaydır. Kendi planladığı etkinliği başarması daha yüksektir. *Eğitimci olmadan da aile etkinlik planlamayı bilir ve yeterli hale gelir. Etkinlikleri planlamayı öğrenen aile değerlendirmeyi de öğrenmelidir. Aileyi etkinlik planlarken materyal seçimine dahil etmeliyiz. Kendi materyalini hazırlar. Daha önce planladığı etkinliği uygular ve değerlendirir. 3.Ebeveyne kendi ihtiyaçlarını karşılamayı öğretmek. Kendi başına yaşamını sürdürecek becerileri kazandırmalıyız. Ör; okumayı öğretmek, halk eğitim merkezlerine gitmeyi, hastaneye gitmeyi öğreteceğiz. Kendisini geliştiren anne araştırıyor ve öğreniyor. kocasına bağımlı olmadan kendi başına yaşamasını öğretmemiz lazım. Sonuçta, ailedeki kişiler eğitimcilik becerilerini kazanıyorlar ve kendi kendilerini geliştirebilme becerisini kazanıyorlar. Ev merkezli eğitim 1965'lerde başlamış. Head start programı adı ile Amerika'da başlamış. Amerika'da farklı uluslardan insanlar yaşadığı ve çok fazla sosyal sorun olduğu için bu proje ortaya çıkmıştır. Yoksulluğun kalıtımsal bir hastalık gibi kuşaktan kuşağa aktarılmasını engellemek ve değiştirmek için çocuklara belirli dönemlerde erken şanslar verilirse durum değişir mi.? Örneğin anneye eğitim verildiğinde durum kalıcımıdır? Bu program sonucunda aileler eğitime daha çok önem vermeye başlamışlardır. Heat start programındaki eğitici personelin %30'u ailelerden oluşmaktadır. Bu durum ailelere ekonomik yönden istihdam olanakları yaratmış oluyor. Kurum Merkezli Anne-Baba Eğitim Programları Amaç ailenin çocuğun eğitiminde daha etkin rol almasını sağlamaktır. Gordon ailenin eğitime katılımı ile ilgili altı farklı rolden bahsetmektedir. -Ailenin gerek evde gerekse okulda eğitici rolünü üstlenmesi -Velilerin diğer velilere ev ziyaretleri yaparak program içinde görevli olarak çalışması -Velilerin kurumla ilgili kararların verilmesinde ve idari faaliyetlerde rol alması. Örneğin ; kurumda çalışacak kişilerin seçiminde kullanılacak kriterleri belirleme, programı değerlendirme. -Velilerin dinleyici ve öğrenci rollerini üstlenerek, çocuk gelişimi ile ilgili bilgileri öğrenmeleri -Velilerin sınıf içinde ve okulla ilgili diğer faaliyetlerde gönüllü olarak yardımcı olmaları Kurum merkezli eğitimde anne babaların eğitime katılmalarının yararları 1. Eğitimin devamlılığını sağlar. Küçük yerleşim biriminde okulöncesi öğretmeni ile ailelerin başka sosyal ortamlarda karşılaşma olasılığı fazladır ve aile öğretmeni tanır. Öğretmen ve aileler aynı sosyal kültürün üyeleri olduğu için, küçük yerlerde ailenin eğitime katılmasını sağlamak daha kolaydır. Ancak büyük şehirlerde ilişkilerin daha çok gelişmeye ihtiyacı vardır. 2. Başarıyı artırır. Anne babanın eğitime katılması eğitimde sürekliliği sağladığı için eğitimdeki başarı artar. 3. Ebeveyni destekleme. Çocuk yetiştirmede anne babaların karşılaştıkları sorunlarla başa çıkmada ebeveyni destek sağlar. Anne baba olmak yanlış yapma korkusu yüzünden stresli bir iştir ve anne babalar yoğun kaygılar yasayabilirler. Özellikle tek ebeveynli ailelerde yaşayan çocuk, özürlü çocuk, alkolik baba, işsizlik gibi sorunlarda ailenin desteklenmesi gerekmektedir. Ailenin katılımının sağlanması 1.ilk ilişkiler: Tizard'a göre, başarılı bir aile katılımını sağlayabilmek için ilk adım aile ve okulun ilk iletişimde bulundukları çocuğun okula alışmaya çalıştığı dönemdir. Ancak özellikle çocuğundan ilk kez ayrılacak anne babalar için, okul eğitime başlamadan önce (veli okula davet edilerek veya veli okulu görmeye geldiği ilk gün) veli okulun fiziksel özelliklerinin yanı sıra eğitim kadrosu ve eğitim programı konusunda bilgilendirilmelidir. Bu velinin okul hakkındaki şüphe ve kaygılarının azalmasına yardımcı olacağı gibi, okul aile arasında ilk sağlıklı ilişkinin de kurulmasını sağlar. Aile ile kurulacak bu ilk ilişkiler; *Çocuğun okula daha kolay ve daha zevkli alışmasını sağlar. *Velilere okulun bir parçası oldukları ve kendilerini rahat hissetmeleri gerektiği mesajını verir. *Okulun amaç ve yöntemlerini velilere açıklama ortamı sağlar. *Öğretmenlere velilerden bilgi alabilecekleri ortam hazırlar. Velilerle kurulan ilişkiler hem çocuk okula başlamadan önce hem de sonra olabilir. Değişik amaçlar için veliler okula öğle yemeği için davet edilebilir veya çalışan anneler veya babalar için benzer faaliyetler okul çıkış saatinde de düzenlenebilir. Bu tür ortak toplantılarla veliler çocuklarının okula başlaması ile ilgili düşünce ve duygularını paylaşma fırsatı bulabilirler. 2.Veli toplantıları: Bu toplantıların amaçları aile ve okul arasındaki bilgi alışverişini sağlamak, aile ile daha yakın ilişkiler kurmak ve şikayet ve problemleri çözümlemektir. Özellikle kayıtlardan hemen sonra yapılacak bir toplantı ile okulun amaç ve etkinlikleri açıklanmalı ve anne babalar ile yapılacak işbirliği ile ilgili görüşler tartışılmalıdır. Bu ilk toplantı başlanğıçta olumlu bir beraberliğin temellerini atmak için gereklidir. Bu ilik toplantının amacı velilerden para istemek olmamalıdır. Bu durum velinin okul ile ilgili olumsuz düşünce ve duygu geliştirmesine neden olabilir. 3.Özel görüşme saatleri: özel görüşmelerde amaç anne babanın eğitilmesi değil, onlarla yardımlaşmadır. Bu durum öğretmen tarafından velilere belirtilmeli ve öğretmen de bu yönde davranış ve tutum göstermelidir. Bu durum velilerin öğrenci psikolojisinden çıkarak, eğitim süreci içinde etkin rol almasına neden olacaktır. Okul öncesi eğitim kurumlarında çocuğun okula getirilme ve alınma saatleri özel görüşmeler için günlük fırsatlar olarak değerlendirilebilir. Bir sömestr içinde öğretmen en az iki kez anne baba özel görüşme fırsatı yaratmalıdır. Okulun giriş bölümünde hazırlanacak bir oturma alanı bu görüşme için uygun bir mekan olabilir. Ayrıca bu bölümde düzenlenecek sergiler ve ilgi çekici broşürler anne babalar için aydınlatıcı olabilir. 4.Ev ziyaretleri: Ev ziyaretleri öğretmenin aile hakkında bilmediği birçok şeyi öğrenmesi ve ilişkileri geliştirme açısından çok önemlidir. Ev ziyaretlerinde ilişkilerin dinamiği değişmektedir. Aile öğretmeni yönlendirir ve birçok sorununu öğretmene açabilir. Ayrıca ev ziyaretleri ile çocuk kendisi ile ilgilenildiğini, kendisine değer verildiğini görür ve kendisini iyi hisseder. Ev ziyareti planlaması her iki tarafın bilgilerini paylaşması için iyi bir fırsattır. İlk ziyarette olumlu ilişkiler kurulması ve yapılandırılması için planlar yapılmalıdır. Örneğin giderken götürülen bir kitap veya oyuncaklar konuşmak için fırsat yaratabilir. 5.Ebeveynlerin sınıfa davet edilmesi: Anne babayı okuldaki etkinliklere katacak programlar düzenlenerek, ebeveynlerde programın içine çekilebilir. *Anneler ve babalar gününde aile okula davet edilerek o gün birkaç saat birlikte paylaşılabilir. *Özel yetenek ve bilgi sahibi anne babalar okula davet edilerek kendi meslekleri hakkında çocuklara bilgi verebilirler *Ebeveynlerden okul bahçesi, oyun alanlarının düzenlenmesi, araç gereçlerin onarımı gibi konularda yardım alınabilir. *Anaokulu öğretmeninin özel nedenlerle okulda bulunmadığı günlerde veya saatlerde anne babalardan yardım alınabilir. *Çocukların müzik, tiyatro ve dramatizasyon gibi etkinliklerinde bu alanlarda çalışan ebeveynlerden yardım alınabilir. *Evde veya okulda eğitim materyali hazırlayabilir. *Etkinlik planlayıp uygulayabilir. *Yemek, temizlik ve açık hava oyunlarında çocukları gözetim altında bulundurabilir. *Sınıfta eşyaların korunması ve düzenlenmesine yardımcı olabilir. *Kayıt işlerini dosyalamada yardımcı olabilir. Ancak yapılan iş ne kadar küçük ve önemsiz görünse bile ne kadar önemli ve anlamlı olduğu vurgulanmalı ve davranışlar pekiştirilmelidir. Sınıfta çalışacak ebeveynin bu işe hazırlanması gerekmektedir. Bu amaçla, *programı tanıtmalıyız. *Okulun kural ve politikaları belirtilmelidir. *Çocuklarla iletişim becerileri geliştirilmelidir. *Çocuklarla çalışmanın etik kuralları aileye öğretilmelidir. Örneğin bir çocuk hakkında dedikodu yapmama ve karşılaştırma yapmama gibi. Bu konuda öğretmen aileye model olmalı ve her şey gizli kalmalıdır. Yani ebeveyne oryantasyon uygulanmalıdır. Ebeveynlerin sınıf içinde eğitime katılmalarının yararları *Ebeveynlerin sınıf çalışmalarına katılması ile çocuklar yetişkinler arası ilişkilerde beceri kazanabilirler. *Ayrıca ebeveynlerin becerilerini geliştirmesi acısından da yarar sağlar. Çünkü ebeveynler direkt uygulama yapma fırsatı bulurlar. *Ebeveynler bu sayede okul ve program hakkında da bilgi edinebilir. *Ebeveyn çocuğunu yakından takip etme fırsatı bulur. *Çocuklarla iletişim kurma, disiplin gibi konularda beceri kazanabilir. Bu tür becerileri geliştikçe kendini eğitimin bir parası olarak görür ve benlik saygısı gelişir. Ancak ebeveynler sınıf içinde öğretmenin işlerine çok karışabilirler. Böyle bir durumda öğretmen iyi planlama yapıp,ona neler yapacağını açıklamalıdır. Öğretmen sınıfta ebeveyni gözlemeli, hatta daha önceden onun hakkında bilgi sahibi olmalı ve değerlerini, alışkanlıklarını bilmeli ve sınıfta ebeveyne karşı iyi bir tutum geliştirmelidir. Emredici ve otoriter bir tutum yerine işbirlikçi bir tutum sergilemelidir. Örneğin, "Emre'nin yanına git ve ona yardım et yerine", "Emre'nin yardıma ihtiyacı var, onun yanına gidebilir misiniz" demelidir. 6.Mektup ve panolar:Ev ve okul arasındaki iletişimi sağlamak amacı ile eve gönderilecek mektuplar ve okulda herkesin görebileceği yere asılacak panolar bu amaçla kullanılabilir. Panolar ailelerin okuyabilecekleri bir yere asılır. Duyurular,çocukların faaliyetleri, çocuk gelişimi ve eğitimi ile ilgili makaleler, broşürler ve eğitim konularında el kitapları olabilir. Okuldaki geziler, haftalık etkinlik programı haber mektupları ile ailelere duyurulabilir. Okuldan haberler verilebilir, çocuğun gelişimsel durumu ile ilgili bilgiler olabilir. Bu mektuplar aylık, haftalık ve on beş günlük olabilir. İletişim sağlamada önemli ve kolaydır. Haber mektuplarında oyuncak yapımı, çocuğun evde yapacağı etkinlikler ve program etkinlikleri yer alabilir. Haber mektuplarındaki yazışmalar bireysel olabileceği gibi tüm gruba ait olabilir ve okuldan ebeveyne ve ebeveynden okula olabilir. Bu süreç iki yönlü olabilir. Ailede bu haber mektupları ile çocuktaki değişimleri veya sorunları okula yazabilir. 7.Telefon görüşmeleri: Anne babalar öğretmenden telefon almaktan ve özellikle olumlu yönde haber almaktan çok hoşlanırlar. Ancak telefon görüşmeleri genellikle olumsuz yönde yapılmaktadır. İletişim sürecinin devam etmesi açısından telefon görüşmeleri çok önemlidir. 8.Konferanslar ve seminerler: Çocukların büyüme, gelişme sağlık sorunları gibi konuları ebeveynlerle tartışmak için belirli aralıklarla düzenlenmelidir. Burada öğretmen grup yönetme tekniklerini kullanarak, aktif katılım sağlamalıdır. Bu tür konferans konuları ihtiyaç hissedilen bir alanla ilgili okul tarafından belirlenebileceği gibi, velilerle yapılan bir ön görüşme veya anket sonucunda da planlanabilir. Ayrıca diğer okullarla da ortak çalışmalar yapılabilir. Konferansın sonunda ebeveynlerin soru sorabilecekleri bir zaman gereklidir. 9.Gezi ve sosyal etkinlikler: Okul aile ilişkilerinin olumlu yönde gelişmesi için düşünülebilecek bir diğer yöntem de anne baba öğretmenlerin bir araya gelebilecekleri, tanışma çayları, yemekler, partiler, geziler ve pikniklerdir. 10.Geliş gidiş saatlerinde görüşme: Öğretmen çocukların geliş ve gidiş saatlerinde hem anne babanın hem de çocuğun kendini yi hissetmesi için öğretmen velilere mesajlar verebilir. Örneğin; bugün okulda çocuğun neler yaptığı, neler öğrendiği, gelişmelerinde neler gözlendiği gibi. Çocukların bireysel olarak değerlendirilmeleri ve ailelerin bu konuda bilgilendirilmeleri çok önemlidir. Aile ile bu konuda kurulacak iletişim gerçekçi olmalı ve bireysel gelişmeler üzerinde durulmalıdır. GRUPTAKİ TİPİK ANNE BABALAR Çok konuşanlar: Sürekli konuşurlar, her zaman doğru konuşmazlar, çoğu zaman boş konuşurlar. Bu tür ebeveynleri toplantı anında görmezden geleceğiz. Söz hakkı istediklerinde vermeyip, tekrar konuya dönelim başkalarına da söz hakkı vermek istiyorum diyeceğiz. Asistanlık yapanlar: Her şeyi organize etmeye çalışırlar. Grup lideri olmaya çalışırlar. Bu tür anne babalara görev verilmelidir. Bu tip anne babalar eğiticiyi yönlendirmeye çalışırlar ve dikkat çekmek ve sürekli ön planda olmak isterler. Düzelticiler: Her konuşmayı düzeltir, hataları düzeltirler ve diğer anne babaları eleştirirler. Herkesin farklı düşünceleri olabileceğini ve bunlara saygı duymamız gerektiğini söylemeliyiz. Mükemmeller: Her zaman en iyisini en doğrusunu yapmaya çalışırlar. Her şeşi çok iyi yaptıklarına inanırlar. Bu kişilerin önerileri dikkate alınmalıdır. Dertliler: Sürekli dertlerini anlatırlar ve her şeyden yakınırlar. Güvensizler: Grupta konuşma istemeyen ve içe kapanık kişilerdir. Olumlu davranışları üzende durmalı ve onların düşüncelerine saygı duyulmalıdır. Bunların görüşlerinden yararlanılmalıdır. Sürekli söz kesenler: daha siz ağzınızdaki lafı bitirmeden aşırı heyecanlanıp lafı bölerler. Grubun düzenini bozdukları için olumsuz anne babalar olarak nitelendirilirler. Bu tip "anne babalara konuşurken birbirimizi dinliyoruz, bitirdikten sonra konuşmalıyız diye uyarmalıyız". GRUPTA ALIŞMA EVRELERİ 1.Oluşturma Evresi: a.Konu secme: Konu anne babaların ihtiyaçlarına göre seçilir. Konunun başlığının nasıl ifade edileceği çok önemlidir. Başlıkta genel ifadelerden kaçınılmalıdır. Anne babalar gelecekteki durumlardan daha çok içinde bulundukları durumla ilgilenirler. Örneğin onlara ergenlikteki problemlerden değil, tuvalet alışkanlığının kazandırılmasından bahsetmeliyiz. b.Toplantının adını belirleme: Genellikle olumsuz ifadeler kullanılır. Ancak bu ebeveynlerde problem varmış duygusu veya suçluluk duygusu uyandırabilir. Örneğin; -Birbirimiz için zamanımız yok (yargı ve olumsuzluk var) -Birlikte vakit geçirme ve başkalarından hoşlanma ( +) -Ailede iletişim zayıflığı (birbirimizle konuşabilir miyiz, eminim ki konuşabiliriz.) -İyi çocuklar yetiştirme (+) -disiplin kurma ( sevgi ile disiplin kurma) Olumlu başlıklar programa katılacak kişilerin korkularının yenilmesinde yardımcı olur. Negatif ifadeler ve soru ifadeleri kişileri küçümseyicidir. Örneğin, -eşinize sinirlenip acısını çocuklardan mı çıkarıyorsunuz? c.Toplantının tanımlanması: Olumlu soru ifadeleri kullanılır. Burada üç cümle, üç soru metodu kullanılır. 1.Arzuluyor musunuz? 2.Üzülüyor musunuz? 3.Merak ediyor musunuz? 1.Yapmak istediğiniz şeyleri önem sırasına dizmekte daha yetenekli olmak ister misiniz? 2.Zamanın çok çabuk geçtiğini mi düşünüyorsunuz? 3.Aile hayatınızın çok yoğun olduğunu mu düşünüyorsunuz? Başlık 1............? 2............? 3............? Tarih: Yer: Saat: Uzmanlar: Ulaşım: Ücret: *Konu seçimi doğru mu *Program bütün aileleri içeriyor mu *Toplantı yeri, zamanı, tarihi, ve mahiyeti konusunda yapılacak açıklamalar yeterli mi *Toplantı bir defaya mahsus mu yoksa sürekli olacak mı Eğer bu sorulara cevap verilebiliyorsa, program başarılı bir programdır. Eğitimcinin kendi kendine cevaplaması gereken sorular; -Toplantıya kimse katılmadı mı -Toplantı devam ederken terk mi ettiler -Herkes sessiz mi -Toplantı yardıma ihtiyacı olan anne babaların dikkatini çekti mi Nedenleri; -onları nasıl kazanabiliriz -onarı nasıl geri getirebiliriz -onları nasıl anlayabiliriz -onları programa destek olmasını nasıl sağlayabiliriz. Anne baba eğitiminde başarı sağlamak için demostrasyon, rol oynama, soru-cevap, tartışma yöntemleri kullanılabilir. Hazırladığımız program kişilere pratik yararlar sağlamalıdır. Çünkü teorik bilgiler insanların aklında fazla kalmaz. d.Toplantının duyurulması: El ilanları, afişler, dergiler, gazete, televizyon yoluyla duyurular yapılabilir. Özellikle halkın kalabalık olduğu alışveriş merkezleri, kütüphane, otobüs durakları, otobüsler duyuru panosu olarak kullanılabilir. Toplantıyı duyurmada en önemli görüş yüz yüzedir. Bu da toplu grupla görüşme ve teke tek görüşmedir. d.Çocukların bakımı: Aileler toplantıya gelirken çocuklarını bırakabilecekleri bir yer olmalıdır. Bu yer okulda olursa aileler daha rahat edebilir. Burada çocuklara bir eğitimci veya velilerden biri dönüşümü olarak bakabilir. f.Fiat talep edilip edilmeyeceğine karar verilmeli: Üst sosyo ekonomik düzeydeki ailelerden bağış alınabilir. Gönüllü kuruluş ve derneklerden de yardım alınabilir. Aslında bu tip toplantılar parasız düzenlenmelidir. Ancak okula katkı mahiyetinde çocukların yaptıkları satılabilir veya ekonomik duruma göre ailelerden para talep edilebilir. g.Ara verme: İki saatlik bir programda ara verme planlanmalıdır. Bu arada çay, pasta ikram edilir. Bu grupta samimi ve sıcak bir ortam doğmasını sağlar. Ayrıca aralardan yararlanıp veliler eğitimciye sorular sorabilirler. Aranın 15 dakika olacağını duyurmamıza rağmen bu aranın yarım saate uzar, bu nedenle bu araların 10 dakika olarak planlanıp toplanma ile 15 dakikaya uzamasına izin verilebilir. Aksi taktirde program çok uzar ve veliler rahatsız olabilir.. h.yer secimi: Fiziki ortam insanlar inçin çok önemlidir. Karanlık, soğuk, aşırı sıcak ortamlarda toplantı çok verimli geçmez. Ayrıca oturma şeklide çok önemlidir. En iyi oturma şekli mümkünse yarım daire şeklinde oturmaktır. Ayrıca masalar bulunmalıdır. Hem not tutma hem de oturmada rahatlık sağlar. Ancak etkileşim programlarında masa olmaz. Masalara çicek konursa daha estetik bir görüntü sağlayabiliriz. i.Araç kullanımı: Toplantı sırasında yardımcı araçların kullanılması çok önemlidir. Slayt, tepegöz, afiş vd. kullanılması eğitimin etkililiği açısından çok önemlidir. j.Kitap kullanma: Sınıfa konu ile ilgili kitaplar kaynak olarak getirilir. Ayrıca eğitici kendi kitaplarını getirebilir, kütüphaneden kitap getirilebilir, aileler getirebilir veya aileler için kitap satış stantları kurulabilir. k.Posta listesi hazırlama: Toplantıya katılacak kişilerin isim, adres telefon alarak grupta birbirini aramak isteyenlerin iletişim kurmaları sağlanabilir. Ayrıca eğitimci bir sonraki toplantıyı duyurmak için de bu listeleri kullanır. l.İçeceklerin ayarlanması (elişi): İlk başta uzmanlar ailelerin dikkatlerini çekmek için elişi getirebilirler. İkram olabilir ve aileler dönüşümlü olarak yapabilirler veya toplanan bağışlarla sağlanır. m.Rahatlığı sağlama: Kişilerin en rahat olacağı şekilde ısı, ışık ve ortam ayarlanmalı, sert sandalyelerde oturulmamalıdır. 2.Normlaştırma Evresi (Kuralların Konulması Evresi) Grubu oluşturan kişilerle birlikte kurallar konulmalıdır. Çünkü bu kurallara uymak daha kolaydır. Bu kurallar grubun atmosferine göre olabil